26 жніўня ў візіт-цэнтры дзяржаўнай прыродаахоўнай установы «Рэспубліканскі ландшафтны заказнік «Азёры» адбылося выязное пашыранае пасяджэнне грамадскага каардынацыйнага экалагічнага савета (АКЭС) пры Гродзенскім абласным камітэце прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя. У пасяджэнні прынялі ўдзел прадстаўнікі ПРААН у Рэспубліцы Беларусь, Міністэрства прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя Рэспублікі Беларусь, члены грамадскага каардынацыйнага экалагічнага савета, а таксама прадстаўнікі ўстаноў адукацыі, уключаючы Купалаўскі ўніверсітэт.
Арганізаванае пры падтрымцы ПРААН і Міністэрства прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя Рэспублікі Беларусь мерапрыемства было прысвечана тэме «Экалагічная культура і кліматычны парадак дня: новыя інструменты, адукацыйныя праекты і практыкі». Гродзенскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Янкі Купалы прадставілі дэкан факультэта біялогіі і экалогіі, кандыдат біялагічных навук, дацэнт Вольга Янчурэвіч; доктар біялагічных навук, дацэнт, загадчык кафедры сістэмнай біялогіі Алег Созінаў і дацэнт кафедры экалогіі, кандыдат сельскагаспадарчых навук Вольга Крамлёва.
Актуальнасць тэмы пасяджэння вызначаецца неабходнасцю комплекснага рэагавання на сучасныя экалагічныя і кліматычныя выклікі. Змяненне клімату, захаванне біяразнастайнасці і ўстойлівасці экасістэм, рацыянальнае выкарыстанне прыродных рэсурсаў і фарміраванне экалагічна адказных паводзінаў патрабуюць узаемадзеяння розных удзельнікаў – органаў дзяржаўнага кіравання, навуковай і адукацыйнай супольнасці, грамадскіх арганізацый і іншых зацікаўленых бакоў. У гэтым кантэксце дзейнасць грамадскага каардынацыйнага экалагічнага савета набывае асаблівае значэнне.
ОКАКЭС – пляцоўка для прафесійнага дыялогу, абмену думкамі і кансалідацыі экспертнага патэнцыялу пры абмеркаванні актуальных пытанняў аховы навакольнага асяроддзя і кліматычнай палітыкі. Важны складнік яго работы – забеспячэнне шырокага і інклюзіўнага ўдзелу зацікаўленых бакоў, павышэнне іх кампетэнцый і садзейнічанне практычнай рэалізацыі кліматычнага парадку дня. Менавіта такі фармат узаемадзеяння дае магчымасць аб'ядноўваць дзяржаўныя, навуковыя, адукацыйныя і грамадскія рэсурсы для пошуку эфектыўных рашэнняў.
У рамках пасяджэння вучоныя ГрДУ імя Янкі Купалы прадставілі два даклады: аб ацэнцы стану тарфянікаў нацыянальнага парку «Белавежская пушча» і магчымасцях іх аднаўлення як інструмента захавання кліматычнай стабільнасці, а таксама аб экалагічным патэнцыяле Купалаўскага універсітэта, яго ролі ў фарміраванні сучасных падыходаў да экалагічнай асветы і рэалізацыі кліматычнай павесткі.
У ходзе пасяджэння былі разгледжаны пытанні ўключэння моладзі ў кліматычныя пераўтварэнні, фарміраванне новай культуры спажывання тавараў і паслуг, развіцця адукацыйных ініцыятыў і практык экалагічнай асветы. Удзельнікам былі прадстаўлены кліматычныя ініцыятывы ПРААН, а таксама абмеркаваны магчымасці ўкаранення ва ўстановах адукацыі праекту «Кліматычная шкатулка» і роля адукацыйных інструментаў у фармаванні экалагічна адказных паводзінаў.
Асаблівае месца ў абмеркаванні заняло пытанне навуковага суправаджэння экалагічнага і кліматычнага парадку дня. Сучасныя рашэнні ў сферы аховы навакольнага асяроддзя павінны абапірацца на аб'ектыўныя даныя, вынікі маніторынгу, навуковыя даследаванні і ацэнку экалагічных наступстваў. Удзел вучоных у рабоце экспертных і кансультатыўных пляцовак дае магчымасць забяспечыць непасрэдную сувязь паміж навуковымі ведамі, практыкай прыродаахоўнай дзейнасці і прымальнымі кіраўнічымі рашэннямі.
Асабліва значная такая работа пры разглядзе комплексных экалагічных праблем, якія патрабуюць міждысцыплінарнага падыходу. Даследаванні стану экасістэм, ацэнка кліматычных рызык, пытанні захавання прыродных тэрыторый і аднаўлення парушаных экасістэм патрабуюць выкарыстання сучасных навуковых метадаў і пастаяннага ўзаемадзеяння даследчыкаў з прадстаўнікамі практычнай сферы.
У гэтых адносінах паказальным стала прадстаўленне вынікаў даследаванняў, прысвечаных стану тарфянікаў нацыянальнага парку «Белавежская пушча» і напрамкам іх аднаўлення. Тарфяныя экасістэмы маюць важнае значэнне для рэгулявання воднага рэжыму, захавання біяразнастайнасці і вугляроднага балансу, таму іх стан і аднаўленне непасрэдна звязаны з задачамі кліматычнай палітыкі.
Асобная ўвага была ўдзелена экалагічнаму патэнцыялу Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Янкі Купалы. У прадстаўленым вопыце аб'ядноўваюцца адукацыйная, навукова-даследчая, праектная і асветніцкая дзейнасць, накіраваная на фарміраванне экалагічнай культуры і кампетэнцый у галіне ўстойлівага развіцця і кліматычнага парадку дня. Навучальныя дысцыпліны, навуковыя даследаванні студэнтаў і магістрантаў, удзел моладзі ў ініцыятывах устойлівага развіцця, экалагічнае валанцёрства, выкарыстанне інтэрактыўных і гульнявых адукацыйных тэхналогій, праектная дзейнасць і ўдзел у грамадска значных экалагічных ініцыятывах ствараюць умовы для пераходу ад атрымання экалагічных ведаў да іх практычнага прымянення.
Такі падыход дазваляе разглядаць універсітэт не толькі як адукацыйную арганізацыю, але і як важнага ўдзельніка рэгіянальнай экалагічнай палітыкі. Падрыхтоўка кампетэнтных спецыялістаў, правядзенне навуковых даследаванняў і фармаванне экалагічнай культуры моладзі ствараюць аснову для прыняцця прафесійных і грамадскіх рашэнняў, якія ўлічваюць доўгатэрміновыя экалагічныя наступствы.
Завяршылася пасяджэнне інфармацыйнымі паведамленнямі членаў АКЭС, сесіяй пытанняў і адказаў, адкрытай дыскусіяй і падвядзеннем вынікаў работы.
Удзел прадстаўнікоў ГрДУ імя Янкі Купалы ў рабоце грамадскага каардынацыйнага экалагічнага савета садзейнічае развіццю ўзаемадзеяння паміж навуковай і адукацыйнай супольнасцю, дзяржаўнымі органамі і грамадскімі арганізацыямі, а таксама прасоўванню навукова абгрунтаваных падыходаў да вырашэння актуальных экалагічных задач. Для ўніверсітэта ўдзел у такіх мерапрыемствах – гэта магчымасць прадставіць уласны навуковы і адукацыйны патэнцыял, абмяняцца прафесійным вопытам і ўнесці ўклад у фарміраванне сучаснай экалагічнай культуры і рэалізацыю кліматычнага парадку дня на рэгіянальным узроўні.
Гродзенскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Янкі Купалы